Theo quy định tại Điều 13 Thông tư số 04/2020/TT-BTP ngày 28/5/2020 của Bộ Tư pháp hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Hộ tịch và Nghị định số 123/2015/NĐ-CP ngày 15/11/2015 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hộ tịch thì:
“Trường hợp đăng ký khai tử cho người chết đã lâu, không có Giấy báo tử hoặc giấy tờ thay thế Giấy báo tử theo quy định thì người yêu cầu đăng ký khai tử phải cung cấp được giấy tờ, tài liệu, chứng cứ do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp hoặc xác nhận hợp lệ chứng minh sự kiện chết; trường hợp người yêu cầu đăng ký khai tử không có giấy tờ, tài liệu chứng minh hoặc giấy tờ, tài liệu, chứng cứ không hợp lệ, không bảo đảm giá trị chứng minh thì cơ quan đăng ký hộ tịch từ chối đăng ký khai tử.”
Quy định này gây bất cập, làm phát sinh thêm thủ tục không cần thiết trong quá trình nhận thừa kế quyền sử dụng đất. Thực tế, hình ảnh mồ mả không phản ánh được quan hệ huyết thống hay quyền thừa kế; hơn nữa, trong nhiều trường hợp mồ mả đã bị di dời, không tên, hư hại, nằm ở địa phương khác hoặc do nhiều thế hệ quản lý, việc cung cấp hình ảnh gặp nhiều khó khăn, tốn kém cho người dân.
Cử tri kiến nghị Bộ Tư pháp xem xét, điều chỉnh lại quy định này theo hướng thay thế bằng các giấy tờ pháp lý có giá trị chứng minh quan hệ nhân thân, nhằm bảo đảm thủ tục thừa kế được thực hiện thuận lợi, đúng quy định.
Sau khi nghiên cứu, Bộ Tư pháp xin trả lời như sau:
Đối với trường hợp người chết đã lâu, không có Giấy báo tử hoặc giấy tờ thay thế Giấy báo tử do cơ quan có thẩm quyền cấp theo khoản 2 Điều 4 Nghị định số 123/2015/NĐ-CP, Điều 13 Thông tư số 04/2020/TT-BTP quy định người yêu cầu đăng ký khai tử có trách nhiệm cung cấp các giấy tờ, tài liệu, chứng cứ khác do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp hoặc xác nhận hợp lệ.
Theo quy định tại Điều 4 Nghị định số 123/2015/NĐ-CP, các tài liệu này cần giúp xác định các thông tin như: thông tin nhân thân của người chết (họ tên, nơi sinh, số Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân…), nơi cư trú cuối cùng, thông tin về sự kiện chết (thời gian chết, nơi chết, nguyên nhân chết…). Để hỗ trợ người dân, cơ quan đăng ký hộ tịch có thể phối hợp với các cơ quan liên quan kiểm tra, xác minh; nếu bảo đảm đúng và đủ các thông tin nêu trên thì mới thực hiện việc đăng ký khai tử.
Trường hợp người yêu cầu đăng ký khai tử chỉ cung cấp được ảnh chụp bia mộ người chết, nếu cơ quan đăng ký hộ tịch kiểm tra, xác minh và khẳng định các thông tin này có tính xác thực, được lập biên bản xác minh thì có thể vận dụng coi là căn cứ để thực hiện việc đăng ký khai tử.
Theo quy định của Luật Hộ tịch và các văn bản hướng dẫn thi hành, Trích lục khai tử có giá trị chứng minh sự kiện một người đã chết; các giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân không có giá trị thay thế Trích lục khai tử. Việc nghiên cứu quy định thay thế bằng các giấy tờ pháp lý chứng minh quan hệ nhân thân nhằm bảo đảm thủ tục thừa kế được thực hiện thuận lợi sẽ do pháp luật chuyên ngành xem xét, điều chỉnh.
TTR
Ý kiến bạn đọc