Chiều 03/8/2026, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã tổ chức phiên họp thảo luận đầu tiên tại Tổ về các dự án luật và nghị quyết liên quan đến lĩnh vực hải quan, đầu tư kinh doanh có điều kiện và cơ chế đặc thù tháo gỡ khó khăn cho các công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang.
Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh Tây Ninh thảo luận tại Tổ 3, cùng với Đoàn ĐBQH Thanh Hóa. Thượng tướng Lê Đức Thái - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa chủ trì buổi thảo luận.
Tham dự thảo luận có Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Quân uỷ Trung ương, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam; Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội; Thượng tướng Lê Tấn Tới - Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội.
Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan, đại biểu Nguyễn Duy Tiến, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, tán thành việc quy định kiểm tra, giám sát hàng hóa thương mại điện tử nhưng đề nghị lồng ghép nội dung này vào Điều 16 về các nguyên tắc chung để bảo đảm hợp lý về kỹ thuật pháp lý. Đại biểu cũng bày tỏ lo ngại về nguy cơ chồng chéo, trùng lặp giữa kiểm định hải quan và kiểm tra chuyên ngành hiện có, có thể làm tăng thủ tục, chi phí cho doanh nghiệp, đi ngược chủ trương cắt giảm thủ tục hành chính.
Đại biểu Chu Mạnh Hùng, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho rằng, quy định tạm dừng thủ tục hải quan với hàng hóa xuất, nhập khẩu và quá cảnh nghi ngờ giả mạo sở hữu trí tuệ là phù hợp với Luật Sở hữu trí tuệ. Tuy nhiên, quy định tiếp theo lại chỉ áp dụng với hàng hóa xuất, nhập khẩu mà chưa bao quát đối tượng quá cảnh, dẫn đến thiếu đồng bộ. Về Điều 88, đại biểu nhận xét quy định về phối hợp truy đuổi trên biển còn chưa phù hợp, phạm vi hẹp hơn so với Công ước Luật Biển 1982 và Luật Biển Việt Nam. Đại biểu đề nghị bổ sung cơ quan y tế vào nhóm phối hợp phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép để bảo đảm tương thích pháp luật quốc tế.
Đại biểu Nguyễn Đình Xuân, Tỉnh ủy viên, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị sửa đổi khái niệm “kho hải quan” theo hướng linh hoạt, có thể thay bằng “khu vực hải quan riêng” để tránh áp dụng thủ tục máy móc. Đại biểu cũng kiến nghị bổ sung quy định tạo thuận lợi cho hàng nông sản, thủy sản tươi sống, dễ hư hỏng được lưu giữ tại kho ngoại quan, đồng thời ưu tiên ứng dụng công nghệ số, quản lý rủi ro để giảm thời gian lưu kho và chi phí logistics.
Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư, đại biểu Trịnh Ngọc Phương, Tỉnh ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân Phường Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh đề nghị xây dựng tiêu chí cụ thể, rõ ràng trong cắt giảm thủ tục hành chính và ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, bảo đảm đồng bộ, nhất quán, tránh điều chỉnh tùy tiện. Cần phân loại rõ ngành nghề duy trì, chuyển sang hậu kiểm hoặc bãi bỏ hoàn toàn, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế. Đại biểu cũng đề nghị bảo đảm quyền lợi doanh nghiệp trong điều khoản chuyển tiếp, nhất là các hợp đồng dài hạn và chi phí đầu tư theo điều kiện cũ, đồng thời xử lý thỏa đáng khi thay đổi đột ngột điều kiện kinh doanh. Bên cạnh đó, cần đánh giá tác động tại địa phương, bảo đảm quy trình thực thi thông suốt, tránh gây lúng túng cho cán bộ và doanh nghiệp; đồng thời, kiến nghị bổ sung quy định tổng kết, đánh giá định kỳ để kịp thời điều chỉnh, bảo đảm chính sách ổn định.
Đại biểu Nguyễn Đình Xuân cũng ủng hộ cắt giảm thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian hậu kiểm. Đối với ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, không nên áp dụng đại trà cho mọi quy mô trang trại hoặc hoạt động sản xuất giống, đặc biệt là quy mô hộ gia đình, nhỏ lẻ. Cần quy định dựa trên quy mô cụ thể hoặc theo hướng dẫn chuyên ngành để tránh gây khó khăn cho người dân. Hiện nay, nhà đầu tư phải thực hiện hai vòng thủ tục gần như trùng lặp, gồm xin chủ trương nhận chuyển nhượng đất và xin chủ trương đầu tư, qua nhiều sở, ngành, gây lãng phí thời gian.
Đối với dự án Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn cho các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, đại biểu Đỗ Hoàng Việt, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, thống nhất về sự cần thiết ban hành Nghị quyết, coi đây là yêu cầu cấp thiết để bảo đảm tiến độ, chất lượng công trình phục vụ Hội nghị APEC 2027. Đại biểu đề nghị xác định rõ phạm vi, giới hạn áp dụng cơ chế đặc thù, bảo đảm kỷ luật quản lý đầu tư công, tài chính và tài sản công. Hồ sơ cần làm rõ danh mục dự án, tình trạng pháp lý, quy mô đầu tư và các vướng mắc cụ thể, bảo đảm minh bạch, thuận lợi cho giám sát. Cơ chế đặc thù chỉ tháo gỡ về thủ tục, không giảm yêu cầu kiểm soát tài chính; thanh toán, quyết toán phải được kiểm tra đầy đủ, nghĩa vụ tài chính với Nhà nước thực hiện nghiêm túc, không để thất thoát ngân sách. Đối với dự án BT, cần làm rõ phương án giá đất, xử lý chênh lệch để bảo vệ lợi ích Nhà nước. Đại biểu nhấn mạnh không hợp pháp hóa sai phạm, xử lý nghiêm tham nhũng, tiêu cực; phân biệt rõ bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm với xử lý hành vi cố ý làm trái, thiếu trách nhiệm. Công tác giám sát phải chặt chẽ với sự tham gia của các cơ quan liên quan. Nghị quyết là cơ chế đặc biệt, không tạo tiền lệ, cần xác định mục tiêu, thời hạn rõ ràng và tổng kết sau khi hoàn thành nhiệm vụ.
Đại biểu Nguyễn Duy Tiến bày tỏ lo ngại về tính hệ thống của pháp luật khi Quốc hội đã bốn lần ban hành nghị quyết xử lý vướng mắc, sai phạm theo hướng “khác luật”, làm giảm trật tự và nguyên tắc chung của hệ thống pháp luật. Đại biểu nhấn mạnh trách nhiệm giám sát của các cơ quan trong công tác tiền kiểm, hậu kiểm, đồng thời đề nghị làm rõ trách nhiệm và thái độ của Quốc hội đối với các sai phạm tại các “đại dự án”. Đại biểu cũng đề nghị xác định rõ danh mục dự án đính kèm, không áp dụng tràn lan, cần được rà soát, giải trình cụ thể. Về thời hạn hiệu lực, kiến nghị nghị quyết chỉ áp dụng một lần cho các dự án cụ thể và đương nhiên hết hiệu lực khi các dự án hoàn thành, không nên quy định thời hạn 05 năm.
Đại biểu Hoàng Quang Hàm, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, thống nhất cần ban hành Nghị quyết tháo gỡ khó khăn cho các công trình phục vụ Hội nghị APEC, khẳng định đây là sự kiện chính trị quan trọng. Đại biểu nhấn mạnh thực hiện phải bảo đảm không hợp thức hóa sai phạm, hoàn thiện các phần đã thi công để đáp ứng tiến độ. Đại biểu phê bình việc trình Nghị quyết chậm trễ, đề nghị Chính phủ làm rõ trách nhiệm. Về phạm vi áp dụng, cần xác định rõ hoặc ban hành danh mục dự án cụ thể, tránh quy định chung chung. Về thẩm quyền và nội dung, lưu ý các dự án lấn biển thuộc thẩm quyền của Chính phủ, cần rà soát lại dự thảo trình Quốc hội, hạn chế bổ sung nội dung ngoài phạm vi pháp lý cho phép. Về quản lý khoáng sản và chất lượng công trình, cần cơ chế xác định chính xác khối lượng khoáng sản thu hồi để tính thuế, làm rõ trách nhiệm về chất lượng và kiểm định khi thủ tục xây dựng được đơn giản hóa./.





Nhật Duy
Ý kiến bạn đọc