Đại biểu Trịnh Ngọc Phương: Luật Kiến trúc cần đổi mới thực chất phương thức quản lý nghề

Thứ hai - 10/08/2026 23:44 16 0

Chiều 10/8/2026, tiếp tục Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội thảo luận tại Hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật trách nhiệm bồi thường của Nhà nước và dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc.

Hình: Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên thảo luận

 

Tham gia thảo luận đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc, đại biểu Trịnh Ngọc Phương - Tỉnh ủy viên, Bí thư, Chủ tịch Hội đồng nhân dân phường Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh, đánh giá cao dự thảo lần này có nhiều đổi mới đáng ghi nhận. Đại biểu nhấn mạnh việc bỏ sát hạch cấp chứng chỉ, xây dựng cơ sở dữ liệu hành nghề và chuyển mạnh từ quản lý bằng hồ sơ, thủ tục sang quản lý dựa trên dữ liệu, tiêu chuẩn năng lực và hậu kiểm là hướng tiếp cận đúng, tiến bộ, phù hợp yêu cầu hiện đại hóa công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực kiến trúc.

Tuy nhiên, qua nghiên cứu dự thảo và Báo cáo của Bộ Xây dựng về tiếp thu ý kiến thảo luận Tổ, đại biểu đề nghị làm rõ tinh thần đổi mới của dự luật, qua đó đặt vấn đề: sửa thủ tục quản lý kiến trúc sư hay đổi mới thực chất phương thức quản lý nghề kiến trúc. Từ đó, đại biểu thuộc Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh tập trung góp ý về quản lý hành nghề kiến trúc và thiết chế tự quản nghề nghiệp.

Hình: Đại biểu Trịnh Ngọc Phương - Tỉnh ủy viên, Bí thư, Chủ tịch Hội đồng nhân dân phường Gò Dầu phát biểu

 

Về quản lý hành nghề kiến trúc, đại biểu cho biết dự thảo đã xác lập nguyên tắc hoạt động hành nghề của cá nhân được quản lý trên cơ sở tiêu chuẩn năng lực hành nghề kiến trúc tại khoản 2 Điều 19; Điều 21 quy định tiêu chuẩn năng lực là căn cứ quản lý, kiểm tra, đánh giá; Điều 24 quy định xây dựng cơ sở dữ liệu hành nghề. Đại biểu bày tỏ đồng tình với hướng tiếp cận quản lý dựa trên năng lực và dữ liệu, đồng thời đề nghị tiếp tục nghiên cứu để làm rõ hơn cơ chế thực hiện theo tinh thần chuyển dần từ cấp chứng chỉ để được hành nghề sang đăng ký để hành nghề và chịu sự giám sát liên tục trong suốt quá trình hành nghề.

Theo đại biểu, chứng chỉ chỉ xác nhận điều kiện tại một thời điểm, trong khi chất lượng hành nghề phải được kiểm chứng trong cả một quá trình. Vì vậy, quản lý nghề nghiệp cần quản lý theo quá trình, không nên chủ yếu quản lý thông qua một bản giấy. Cùng với đó, đối với kiến trúc sư nước ngoài tại Điều 31, đại biểu đề nghị tiếp cận theo nguyên tắc tương tự, không chỉ kiểm tra họ có chứng chỉ gì, mà cần kiểm soát năng lực thực tế, trách nhiệm nghề nghiệp tại Việt Nam và việc tuân thủ pháp luật, quy chuẩn, tiêu chuẩn, cùng các yêu cầu về văn hóa, kiến trúc của Việt Nam.

Liên quan đến hoạt động của kiến trúc sư và tư vấn nước ngoài, đại biểu cũng kiến nghị Bộ Xây dựng quan tâm một vấn đề thực tiễn, đó là hiện nay có tình trạng nhà thầu tư vấn nước ngoài nhận giá thiết kế theo mặt bằng quốc tế nhưng sau đó thuê giao phần lớn công việc cho kiến trúc sư Việt Nam. Đại biểu đánh giá cao việc Bộ Xây dựng đã tiếp thu nội dung này và đề nghị khi thể chế hóa cần quy định thật rõ ràng, chặt chẽ, bảo đảm công bằng, bảo vệ giá trị sáng tạo của kiến trúc sư Việt Nam, trên tinh thần hội nhập không chỉ là đưa tư vấn nước ngoài vào Việt Nam mà phải làm cho năng lực kiến trúc sư Việt Nam mạnh lên sau mỗi dự án.

Về thiết chế tự quản nghề nghiệp, đại biểu cho rằng đây là vấn đề cần được nghiên cứu nghiêm túc nếu muốn đổi mới thực chất phương thức quản lý nghề. Đại biểu đặt vấn đề, trong trường hợp giảm vai trò của chứng chỉ hành nghề theo hướng bỏ thời hạn, thì cơ chế nào sẽ kiểm soát chất lượng hành nghề thường xuyên của kiến trúc sư. Theo đại biểu, không thể chỉ trông chờ vào cơ sở dữ liệu vì dữ liệu là công cụ quản lý, không phải chủ thể quản lý. Đồng thời, cũng không nên chuyển toàn bộ trách nhiệm này cho cơ quan quản lý nhà nước, bởi cơ quan nhà nước khó có điều kiện theo sát từng kiến trúc sư, từng công trình và quá trình cập nhật chuyên môn, đạo đức, trách nhiệm nghề nghiệp.

Từ đó, đại biểu đề nghị nghiên cứu thiết lập thiết chế tự quản nghề nghiệp dưới sự quản lý, giám sát của Nhà nước, có thể là Đoàn Kiến trúc sư Việt Nam, và được xác lập địa vị pháp lý trong Luật. Đại biểu cho biết Bộ Xây dựng đã nghiên cứu mô hình Đoàn Kiến trúc sư tại một số quốc gia Châu Âu có nền kiến trúc phát triển, song còn băn khoăn về khả năng phát sinh bộ máy và chi phí trong bối cảnh tinh gọn. Bên cạnh đó, cần nhận thức rõ thiết chế tự quản nghề nghiệp không đồng nghĩa với việc thành lập thêm một cơ quan hành chính hưởng ngân sách nhà nước; Đoàn Kiến trúc sư không thể thay thế Hội Kiến trúc sư Việt Nam, bởi Hội vẫn tiếp tục phát huy vai trò xã hội nghề nghiệp về sáng tạo, học thuật, nghiên cứu, phản biện và phát triển kiến trúc. Nếu được thiết lập, Đoàn Kiến trúc sư có thể đảm nhận đăng ký người hành nghề, quản lý hồ sơ năng lực, theo dõi phát triển nghề nghiệp liên tục, xây dựng và giám sát quy tắc đạo đức, tiếp nhận phản ánh, thực hiện kỷ luật nghề nghiệp và phối hợp với Nhà nước trong hậu kiểm. Khi đó sẽ hình thành cấu trúc trách nhiệm rõ ràng, Nhà nước quản lý bằng pháp luật, Đoàn Kiến trúc sư quản lý bằng chuẩn mực và kỷ luật nghề nghiệp, kiến trúc sư chịu trách nhiệm bằng chính năng lực, uy tín và sản phẩm nghề nghiệp của mình.

 

 

Hình: Đại biểu Đoàn ĐBQH tỉnh Tây Ninh dự phiên thảo luận chiều ngày 10/8

Kết thúc ý kiến, đại biểu Phương nhấn mạnh một đạo luật tốt về kiến trúc không chỉ dừng ở việc giải quyết câu hỏi ai được phép hành nghề mà phải giải quyết những vấn đề lớn hơn, đó là ai bảo đảm kiến trúc sư hành nghề có trách nhiệm, ai bảo vệ chất lượng và danh dự của nghề kiến trúc, và ai chịu trách nhiệm gìn giữ bản sắc kiến trúc Việt Nam trước sức ép phát triển. Nếu giải quyết được những nội dung này, Luật Kiến trúc không chỉ là luật quản lý một hoạt động chuyên môn mà thực sự trở thành công cụ pháp lý để kiến tạo không gian sống, gìn giữ ký ức đô thị và xây dựng diện mạo văn hóa của đất nước, nhất là trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam./.

Nhật Duy

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Thống kê truy cập
  • Đang truy cập2,251
  • Máy chủ tìm kiếm4
  • Khách truy cập2,247
  • Hôm nay237,900
  • Tháng hiện tại1,534,179
  • Tổng lượt truy cập14,685,303
Tài liệu hướng dẫn tuyên truyền chương trình phổ cập tên miền .vn
Lịch công tác
Lịch tiếp xúc cử tri
Lịch tiếp công dân
Tài liệu góp ý luật
Họp không giấy
tài liệu các kì họp
góp ý văn bản dự thảo
chuyển đổi số
hỏi đáp
Công báo
Công khai ngân sách
quân đội nhân dân
Cổng thông tin điện tử tỉnh Tây Ninh
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây