Sáng ngày 13/11/2026, tham gia thảo luận tại Hội trường về dự án Luật Bưu chính (sửa đổi), đại biểu Trần Hải Phú - Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Tây Ninh, Bí thư Tỉnh đoàn cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của thị trường, nhất là trong bối cảnh thương mại điện tử và chuyển đổi số.

Hình: Đại biểu Trần Hải Phú - Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Tây Ninh, Bí thư Tỉnh đoàn
Đại biểu Trần Hải Phú tham gia góp ý về bảo đảm dữ liệu bưu chính được lưu giữ và bảo toàn đầy đủ để bảo vệ quyền khiếu nại, giải quyết tranh chấp của người sử dụng dịch vụ.
Hiện nay, hầu hết các công đoạn bưu chính, từ tiếp nhận, chia chọn, vận chuyển đến phát bưu gửi, đều được ghi nhận bằng dữ liệu điện tử. Đây là căn cứ để xác định hành trình bưu gửi, thời điểm giao nhận và trách nhiệm của từng chủ thể khi xảy ra sự cố. Tuy nhiên, khi hàng hóa bị mất, thất lạc, giao sai hoặc tráo đổi, người sử dụng dịch vụ thường không trực tiếp nắm giữ những dữ liệu này; doanh nghiệp lại là chủ thể quản lý hệ thống và chứng cứ điện tử. Nếu dữ liệu đã hết thời hạn lưu trữ hoặc không thể truy xuất khi người dân thực hiện quyền khiếu nại, thì việc chứng minh thiệt hại và xác định trách nhiệm sẽ rất khó khăn.
Tại điểm d khoản 2 Điều 32, dự thảo quy định doanh nghiệp phải lưu giữ thông tin người sử dụng dịch vụ, thông tin bưu gửi và dữ liệu liên quan theo thời hạn do Chính phủ quy định. Khoản 5 Điều 45 cũng giao pháp luật quy định thời hạn lưu trữ dữ liệu định danh, truy vết. Đại biểu cho rằng, các quy định này cần được gắn kết chặt chẽ hơn với Điều 46 về khiếu nại, tranh chấp. Bởi dữ liệu không chỉ phục vụ quản lý nhà nước, mà còn là căn cứ thiết yếu để người dân bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Từ đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu ba nội dung:
Một là, bổ sung tại Điều 46 nguyên tắc doanh nghiệp phải bảo toàn dữ liệu, chứng từ và thông tin điện tử liên quan ngay khi phát sinh khiếu nại, tranh chấp; không được tự ý xóa, sửa đổi hoặc hủy bỏ những dữ liệu này trong thời gian vụ việc đang được giải quyết.
Hai là, khi quy định thời hạn lưu trữ tại Điều 32 và Điều 45, cần tính đến thời hạn khiếu nại, thời gian giải quyết khiếu nại và nhu cầu sử dụng chứng cứ. Khi đã phát sinh khiếu nại hoặc tranh chấp, doanh nghiệp phải tiếp tục bảo toàn dữ liệu liên quan cho đến khi vụ việc được giải quyết theo quy định.
Ba là, giao Chính phủ quy định cụ thể danh mục dữ liệu phải lưu giữ, thời hạn lưu giữ tối thiểu, trách nhiệm cung cấp thông tin, chứng cứ và cơ chế kiểm soát việc truy cập, sử dụng dữ liệu; đồng thời bảo đảm bảo vệ dữ liệu cá nhân, không lưu giữ tràn lan hoặc sử dụng sai mục đích.
Đại biểu nhấn mạnh, đề xuất này không có nghĩa buộc doanh nghiệp lưu trữ dữ liệu vô thời hạn. Điều cần thiết là quy định thời hạn hợp lý, phù hợp với từng loại dữ liệu và yêu cầu thực tế; đặc biệt phải có cơ chế bảo toàn dữ liệu khi đã phát sinh khiếu nại, tranh chấp, tránh tình trạng người dân cần chứng cứ thì dữ liệu đã bị xóa hoặc không còn khả năng truy xuất.
Hoàng Long
Ý kiến bạn đọc