Tham gia thảo luận tại Hội trường về dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Đình Xuân - Tỉnh ủy viên, Bí thư Đảng ủy phường Thanh Điền cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật.

Hình: Đại biểu Nguyễn Đình Xuân - Bí thư Đảng ủy phường Thanh Điền
Tuy nhiên, từ thực tiễn quản lý trong lĩnh vực nông nghiệp, đại biểu tham gia góp ý một số nội dung như sau:
Thứ nhất, về cơ chế phối hợp trong quản lý an toàn thực phẩm, đại biểu thống nhất việc giao Bộ Y tế chủ trì; tuy nhiên, cần có cơ chế phối hợp giữa các bộ, ngành liên quan. Bởi so với Luật trước đây, phạm vi quản lý không thay đổi, chỉ khác ở quy định giao Bộ Y tế chủ trì; trong khi lĩnh vực chăn nuôi, trồng trọt vẫn thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, quản lý hàng hóa thuộc Bộ Công Thương và các cơ quan khác cũng phải tham gia. Do đó, việc tổ chức phối hợp giữa các cơ quan có vai trò rất quan trọng, nhất là trong quá trình quản lý thực phẩm từ trang trại đến bàn ăn, với nhiều khâu trung gian như sơ chế, bảo quản, vận chuyển. Dẫn chứng về chất bảo quản nông sản xuất khẩu, đại biểu cho biết các sản phẩm như sầu riêng, chuối cần sử dụng chất bảo quản để xuất khẩu, được các nước nhập khẩu công nhận. Tuy nhiên, danh mục chất bảo quản được phép sử dụng tại Việt Nam do Bộ Y tế trước đây công bố chỉ có hai chất, gồm một chất bảo quản vải và một chất bảo quản khoai tây. Điều này dẫn đến thực tế nhiều loại nông sản xuất khẩu với giá trị hàng tỷ đô la đang sử dụng chất bảo quản chưa được đăng ký trong danh mục, có thể bị xem là vi phạm, trong khi trên thị trường có hàng nghìn loại thuốc trừ sâu và thuốc thú y được phép lưu hành.
Liên quan đến phân cấp quản lý, đại biểu nhấn mạnh vai trò của cấp xã trong quản lý các cơ sở nhỏ lẻ, hộ sản xuất thủ công và hộ kinh doanh. Vì vậy, cần bố trí nhân lực phù hợp để thực hiện nhiệm vụ, bởi việc bổ sung biên chế hiện nay rất khó khăn nhưng nếu không có nhân lực thì hệ thống quản lý không thể vận hành, kể cả khi đã đẩy mạnh số hóa.
Thứ hai, về kiểm soát nguyên liệu thực phẩm nhập khẩu và quản lý toàn bộ quá trình sử dụng, chế biến, đại biểu đề nghị phải kiểm soát được nguyên liệu ngay từ khâu nhập khẩu và xuyên suốt quá trình sử dụng, chế biến. Dẫn chứng tại Tây Ninh, một doanh nghiệp lớn muốn xuất khẩu trứng gà sang Singapore đã được phía Singapore kiểm tra ba lần, kể cả kiểm tra tại trang trại, nhưng đến nay vẫn chưa được cấp phép. Trong khi đó, đại biểu nhận thấy việc kiểm tra hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam chưa chặt chẽ tương tự. Có những sản phẩm tại nước xuất khẩu được quy định chỉ dành cho gia súc nhưng khi nhập vào Việt Nam lại sử dụng làm thực phẩm cho con người. Thực tế, cơ quan Công an đã phát hiện trường hợp doanh nghiệp nhập khẩu dầu thực vật dành cho gia súc nhưng lại sử dụng cho người.
Bên cạnh đó, theo số liệu Hải quan công bố được đại biểu dẫn tại phiên thảo luận, Việt Nam đã chi hơn 700 triệu USD để nhập khẩu thịt trâu, bò sống và thịt trâu, nhưng trên thị trường lại rất ít thấy bán thịt trâu, ngoại trừ một số trường hợp doanh nghiệp bị phát hiện sử dụng thịt trâu giả làm thịt bò. Vì vậy, cần làm rõ lượng thịt trâu nhập khẩu đang được sử dụng, lưu thông như thế nào. Theo đại biểu, cơ quan cấp phép nhập khẩu phải quản lý, giám sát được toàn bộ quá trình này, đồng thời bảo đảm quyền của người tiêu dùng được biết mình đang sử dụng thịt trâu hay thịt bò, bởi đây là hai loại thực phẩm có nguồn gốc và thị trường khác nhau.
Thứ ba, về đổi mới phương thức kiểm tra, kiểm định đối với hàng tươi sống nhập khẩu, đại biểu lưu ý đặc điểm của nông sản là thời gian bảo quản ngắn, không thể kéo dài, do đó việc kiểm tra phải phù hợp để tránh ách tắc ngay từ khâu nhập khẩu. Cần phân biệt giữa thực phẩm sử dụng ngay, đòi hỏi kiểm soát nghiêm ngặt, với nguyên liệu phục vụ chế biến thực phẩm. Chẳng hạn, củ khoai mì tươi, hạt lúa chưa phải là thực phẩm sử dụng ngay mà còn phải trải qua nhiều công đoạn chế biến mới trở thành thực phẩm. Vì vậy, không thể áp dụng cách kiểm tra thực phẩm đối với những nguyên liệu này như đối với thực phẩm sử dụng ngay. Đại biểu đề nghị có cơ chế kiểm tra riêng đối với nguyên liệu chế biến; đồng thời, đối với các sản phẩm thực phẩm, cần thực hiện kiểm tra nhanh để bảo đảm thời gian sử dụng và chất lượng sản phẩm.
Về công tác hậu kiểm theo nguy cơ rủi ro, đại biểu hoàn toàn thống nhất và đề nghị kết hợp giữa kiểm tra định kỳ với kiểm tra đột xuất, bởi nếu việc kiểm tra an toàn thực phẩm được thông báo trước hàng tuần thì sẽ khó phát hiện vi phạm. Đồng thời, để hạn chế tiêu cực, cần duy trì tiêu chí về xác suất kiểm tra, trong đó những đơn vị thuộc nhóm nguy cơ cao phải có xác suất kiểm tra cao hơn; một số đơn vị khác được kiểm tra ngẫu nhiên nhằm kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi gây nguy hại cho sức khỏe.
Thứ tư, về thu hồi thực phẩm có nguy cơ mất an toàn, đại biểu Đình Xuân nhấn mạnh việc thu hồi phải được thực hiện hết sức nhanh chóng. Tại một số quốc gia, thời gian thu hồi thực phẩm có nguy cơ mất an toàn được tính bằng phút, thay vì chờ 24 giờ hoặc nhiều ngày. Bởi chỉ cần chậm trễ, người tiêu dùng có thể đã sử dụng sản phẩm, khi đó việc thu hồi sẽ không còn hiệu quả. Vì vậy, đại biểu đề nghị xây dựng cơ chế thông báo nhanh chóng, kịp thời khi phát hiện thực phẩm có nguy cơ mất an toàn. Đặc biệt, địa phương nơi đặt cơ sở chế biến cần giữ vai trò chủ trì trong công tác thu hồi, bởi đây là nơi nắm rõ số lượng sản phẩm đã sản xuất, phạm vi phân phối và các địa điểm cần tổ chức thu hồi.
Hoàng Long
Ý kiến bạn đọc