Sáng ngày 23/10/2026, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại Tổ về dự án: Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi); Luật Văn bản quy phạm pháp luật và tình hình triển khai thực hiện Nghị quyết số 206/2025/QH15 về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật.

Hình: Quang cảnh buổi thảo luận
Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh Tây Ninh thảo luận tại Tổ 6, cùng với Đoàn ĐBQH tỉnh Hưng Yên; đồng chí Nguyễn Hữu Nghĩa, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Kiểm toán Nhà nước, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Hưng Yên chủ trì buổi thảo luận.
Tham gia thảo luận tại Tổ có Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam; Thượng tướng Lê Tấn Tới - Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội; đồng chí Phạm Hùng Thái, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Tây Ninh.

Hình: Đại biểu Đỗ Hoàng Việt - Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội
Tham gia góp ý dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi), đại biểu Đỗ Hoàng Việt - Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho rằng trưng mua, trưng dụng là các biện pháp hành chính bắt buộc, tác động trực tiếp đến quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản của cá nhân, tổ chức, vì vậy, Luật cần có các quy định chặt chẽ để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, hạn chế tối đa những tác động không cần thiết đến đời sống xã hội.
Đề nghị bổ sung trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền trong việc xem xét phương án duy trì hoạt động hoặc bố trí dịch vụ thay thế phù hợp khi trưng mua, trưng dụng tài sản đang trực tiếp phục vụ hoạt động khám bệnh, chữa bệnh, giáo dục, chăm sóc các đối tượng cần trợ giúp xã hội; trường hợp cấp bách phải quyết định ngay thì triển khai phương án thay thế sớm nhất có thể. Về bảo đảm sinh kế cho người dân trong thời gian tài sản bị trưng dụng, đại biểu Việt đề nghị nghiên cứu cơ chế tạm ứng một phần khoản bồi thường dự kiến, khoản tạm ứng được quyết toán khi xác định mức bồi thường cuối cùng, tránh chi trả trùng lặp.
Đối với quy định xác lập quyền sở hữu của Nhà nước đối với tài sản trưng dụng chưa được nhận lại sau 01 năm, đề nghị không chỉ căn cứ vào việc hết thời hạn để đương nhiên xác lập quyền sở hữu của Nhà nước, mà cần quy định chặt chẽ điều kiện, trình tự thông báo, xác minh và xử lý tài sản; phân biệt trường hợp chủ sở hữu tự nguyện từ bỏ tài sản với trường hợp chưa đến nhận lại vì lý do khách quan, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu.

Hình: Đại biểu Nguyễn Duy Tiến - Ủy viên chuyên trách Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội
Tham gia ý kiến về tình hình thực hiện Nghị quyết số 206/2025/QH15, đại biểu Nguyễn Duy Tiến - Ủy viên chuyên trách Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cho biết tình trạng nợ đọng văn bản còn lớn, trong đó văn bản thuộc thẩm quyền sửa đổi ở cấp luật hoặc trình Quốc hội còn 43/79 văn bản (khoảng 54%); văn bản thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ còn 109/152 văn bản (hơn 71%). Đề nghị siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong xây dựng pháp luật, Chính phủ cần báo cáo rõ và có cam kết cụ thể với Quốc hội về nội dung, tiến độ hoàn thành các văn bản còn nợ đọng, tránh tiếp tục lùi thời hạn nhiều lần. Về quy trình và chất lượng xây dựng pháp luật, đại biểu cho rằng hiện nay có xu hướng chạy theo số lượng, thời gian và tiến độ, trong khi chất lượng chưa được quan tâm tương xứng; có luật bị nhiều luật khác sửa đổi ngay trong cùng kỳ họp, thậm chí mới ban hành đã tiếp tục sửa đổi. Việc rút quy trình xem xét, thông qua luật từ hai kỳ họp xuống một kỳ họp làm giảm cơ hội tranh luận của đại biểu và chưa làm rõ trách nhiệm giải trình. Bên cạnh đó, nhiều báo cáo đánh giá tác động chính sách còn mang tính hình thức, khoảng 80% tài liệu gửi chậm so với thời hạn quy định, ảnh hưởng đến thời gian nghiên cứu, thẩm tra.
Đối với dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật, đại biểu Tiến đề nghị phân loại rõ quy trình xây dựng văn bản, trong đó văn bản ban hành chính sách quy phạm pháp luật quan trọng phải tuân thủ đầy đủ quy trình, còn văn bản sửa đổi kỹ thuật nhỏ, tuyên bố hiệu lực hoặc bãi bỏ có thể áp dụng quy trình rút gọn; nghiên cứu bỏ quy định cứng về thứ bậc văn bản quy phạm pháp luật do thực tiễn phát sinh một số loại văn bản mới khó xác định vị trí trong hệ thống. Đồng thời, cần hết sức cân nhắc, không nên quy định cơ chế cho phép Chính phủ ban hành văn bản điều chỉnh quan điểm của luật khi chưa có đánh giá đầy đủ về hiệu quả thực tế; không nên cho phép bổ sung dự án luật ngay trong kỳ họp, tránh bỏ qua các bước đánh giá tác động, thẩm định, thẩm tra. Đề nghị giữ nguyên vai trò thẩm định của Bộ Tư pháp, không cắt giảm hoặc bỏ qua bước này nhằm bảo đảm tính hợp lý, đồng bộ của chính sách. Đối với quy trình một kỳ họp, cần tính toán, điều chỉnh tiến độ rà soát, thông qua các dự án luật, tránh dồn khối lượng công việc quá lớn trong thời gian ngắn, ảnh hưởng đến chất lượng văn bản. Ngoài ra, đại biểu đề nghị rà soát tổng thể các loại nghị quyết của Quốc hội, nội dung nào đủ điều kiện thì nâng lên thành luật hoặc pháp lệnh; phân biệt rõ văn bản hành chính với văn bản quy phạm pháp luật, tránh sử dụng hình thức văn bản hành chính để sửa đổi văn bản quy phạm pháp luật.

Hình: đại biểu Hoàng Thị Thanh Thúy - Phó Trưởng đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Tây Ninh
Tham gia góp ý dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật, đại biểu Hoàng Thị Thanh Thúy - Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Tây Ninh tập trung góp ý một số nội dung của dự thảo Luật. Về nguyên tắc xây dựng, đại biểu cho rằng quy định xác định 5 bộ luật (Bộ luật Dân sự, Hình sự, Tố tụng dân sự, Tố tụng hình sự, Tố tụng hành chính) là luật nền tảng, có giá trị chi phối các văn bản khác chưa thống nhất với quy định về thứ bậc pháp lý và nguyên tắc ưu tiên áp dụng luật chuyên ngành; đồng thời chưa bao quát các luật quan trọng thuộc lĩnh vực pháp luật công, đề nghị cơ quan soạn thảo xem xét lại quy định này.
Đề nghị bổ sung các quy tắc kỹ thuật lập pháp riêng đối với luật thí điểm, làm rõ tên gọi, nguyên tắc ưu tiên áp dụng và cơ chế xử lý chuyển tiếp đối với các nghĩa vụ, tài sản, dự án đã hình thành trong thời gian thí điểm khi luật hết hiệu lực, nhất là trường hợp thí điểm không thành công. Đối với định hướng lập pháp nhiệm kỳ và chương trình lập pháp hằng năm nên quy định trong Luật Tổ chức Quốc hội sẽ phù hợp hơn; trường hợp tiếp tục giữ trong dự thảo Luật, cần bảo đảm tính đồng bộ với kế hoạch ban hành văn bản của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng và HĐND. Về thời hạn lấy ý kiến hồ sơ chính sách (Điều 27), đại biểu đề nghị xem xét kéo dài thời hạn 15 ngày để các cơ quan có đủ thời gian nghiên cứu, đánh giá và góp ý đối với những chính sách có tác động sâu rộng đến kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, góp phần nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật.

Hình: Đại biểu Phan Thị Mỹ Dung - Giám đốc Sở Tư pháp
Đại biểu Phan Thị Mỹ Dung - Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Tư pháp đồng tình với việc đổi tên từ Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật thành Luật Văn bản quy phạm pháp luật, bởi công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật là hai khâu gắn bó chặt chẽ, không thể tách rời; tên gọi mới sẽ phản ánh đầy đủ, toàn diện hơn mối quan hệ này. Về hiệu lực của văn bản quy định chi tiết, đề nghị không áp dụng cơ chế văn bản quy định chi tiết đương nhiên hết hiệu lực tương ứng khi văn bản cấp trên hết hiệu lực, bởi thực tế địa phương còn chậm ban hành văn bản mới, có thể dẫn đến khoảng trống pháp lý, đề nghị giữ nguyên cơ chế hiện hành, yêu cầu cơ quan có thẩm quyền chủ động rà soát, sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ văn bản có liên quan, bảo đảm tính ổn định của hệ thống pháp luật.
Đối với các văn bản quy phạm pháp luật đã hoàn thành mục đích hoặc hết ý nghĩa thực tiễn, như nghị quyết đặt tên đường, văn bản ban hành chương trình, kế hoạch theo từng giai đoạn, đại biểu đề nghị bổ sung quy định chuyển tiếp, có cơ chế xử lý riêng, không bắt buộc tiếp tục thống kê, rà soát định kỳ; đồng thời nghiên cứu mở rộng trường hợp được bãi bỏ văn bản quy phạm pháp luật bằng văn bản hành chính cá biệt, tránh phải thực hiện lại toàn bộ quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật chỉ để bãi bỏ văn bản cũ. Về hình thức văn bản quy phạm pháp luật là quyết định của Chủ tịch UBND cấp tỉnh, đề nghị xem xét bỏ hình thức văn bản này, do phạm vi nội dung và quy trình ban hành gần như trùng lặp với quyết định của UBND cấp tỉnh, trong khi số lượng văn bản do Chủ tịch UBND cấp tỉnh ban hành rất ít, gây lúng túng cho địa phương trong việc xác định thẩm quyền và hình thức ban hành văn bản.

Hình: Đại biểu Chu Mạnh Hùng - Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội
Tham gia góp ý dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi), đại biểu Chu Mạnh Hùng - Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội đề nghị sắp xếp cơ quan đại diện ngoại giao trước cơ quan lãnh sự, phù hợp với cấp độ và phạm vi đại diện; đồng thời rà soát, sử dụng thống nhất các thuật ngữ “thành viên”, “viên chức”, phân biệt rõ viên chức ngoại giao, lãnh sự, nhân viên hành chính - kỹ thuật và nhân viên phục vụ. Về bảo đảm quyền trưng dụng tài sản của Nhà nước Việt Nam theo Công ước Viên năm 1961 và năm 1963, cần phân biệt trường hợp nhân viên hành chính - kỹ thuật tại các cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự nước ngoài là công dân Việt Nam. Vì nhóm đối tượng này chỉ được hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ khi thực hiện công vụ; ngoài phạm vi công vụ, nhà ở, đất đai và tài sản của họ trên lãnh thổ Việt Nam vẫn thuộc quyền trưng dụng của Nhà nước theo quy định. Nếu dự thảo quy định miễn trưng dụng chung đối với toàn bộ nhóm nhân viên hành chính - kỹ thuật sẽ làm hạn chế quyền trưng dụng tài sản của Nhà nước Việt Nam; đồng thời bổ sung quy định loại trừ đối với nhân viên hành chính - kỹ thuật là công dân Việt Nam, theo hướng chỉ áp dụng quy định không trưng dụng nơi ở và tài sản đối với nhân viên hành chính - kỹ thuật không phải là công dân Việt Nam, bảo đảm phù hợp với các Công ước Viên năm 1961, năm 1963 và quyền trưng dụng tài sản của Nhà nước Việt Nam.

Hình: Đại biểu Lê Tấn Tới - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội
Tham gia góp ý dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật, đại biểu Lê Tấn Tới - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội nhất trí lược bỏ 05 hình thức văn bản quy phạm pháp luật nhằm tránh chồng chéo, nhầm lẫn giữa văn bản có chứa quy phạm pháp luật với văn bản giải quyết công việc hành chính hoặc quy định chế độ, chính sách cụ thể. Về việc giao Chính phủ quy định chi tiết, đại biểu cho rằng một số dự án luật có xu hướng đẩy những nội dung khó xuống nghị định, gây quá tải và chậm tiến độ ban hành văn bản; có trường hợp dự thảo nghị định gửi kèm hồ sơ dự án luật còn mang tính hình thức. Vì vậy, đề nghị quy định nguyên tắc rõ ràng, chặt chẽ trong việc giao thẩm quyền quy định chi tiết cho Chính phủ.
Đối với dự thảo Luật Về phòng ngừa tiêu cực, lợi ích nhóm trong xây dựng pháp luật, từ thực tiễn điều tra các vụ án lớn, đại biểu lưu ý ba biểu hiện cần ngăn chặn: cài cắm điều kiện kinh doanh để trục lợi; quy định chung chung, lòng vòng để đẩy giá; và cố tình kéo dài, chậm ban hành văn bản hướng dẫn thi hành để tạo lợi ích bất chính. Về nguồn lực xây dựng pháp luật, đại biểu đề nghị bảo đảm công khai, minh bạch, sử dụng kinh phí đúng thực chất; đồng thời ưu tiên bố trí cán bộ được đào tạo bài bản, có chuyên môn sâu và kinh nghiệm thực tiễn cho Bộ Tư pháp và các Ủy ban của Quốc hội, gắn với chính sách luân chuyển, quy hoạch, đề bạt phù hợp đối với đội ngũ cán bộ chuyên trách làm công tác pháp luật.

Hình: Đại biểu Trịnh Ngọc Phương - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Gò Dầu
Tham gia góp ý dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi), đại biểu Trịnh Ngọc Phương - Tỉnh ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân phường Gò Dầu đề nghị bổ sung nguyên tắc người có tài sản được cung cấp đầy đủ căn cứ định giá chính thức và có quyền khiếu nại, khởi kiện; đồng thời quy định rõ thời gian định giá, trách nhiệm thanh toán phần chênh lệch và cách xử lý khi các bên không thống nhất về giá; đề nghị xác định rõ nguyên tắc cưỡng chế, bảo vệ quyền khiếu nại, khởi kiện; quy định cụ thể việc xác minh chủ thể có tài sản, thủ tục thông báo, lập biên bản và xử lý tài sản, tránh mặc nhiên xem mọi trường hợp không chấp hành quyết định đều đủ điều kiện cưỡng chế khi chưa xác định rõ căn cứ pháp lý. Về trưng dụng tài sản bằng lời nói (khoản 2 Điều 18 dự thảo Luật và khoản 3 Điều 7 dự thảo Nghị định), đại biểu đề nghị thống nhất thời hạn hoàn thiện quyết định bằng văn bản giữa 02 dự thảo, hiện đang quy định lần lượt là 02 ngày và 03 ngày; đồng thời làm rõ trách nhiệm giao quyết định bằng văn bản cho người có tài sản và lưu trữ bản ghi âm, ghi hình hoặc giấy xác nhận để phục vụ kiểm tra, giám sát.
Về bồi thường thiệt hại, đề nghị bảo đảm phương pháp xác minh thiệt hại không trở thành điều kiện hạn chế quyền được bồi thường, nhất là trường hợp thiếu hóa đơn, chứng từ do nguyên nhân khách quan; cơ quan giải quyết phải nêu rõ căn cứ khi không chấp nhận khoản thiệt hại và có phương pháp xác định phù hợp đối với các khoản thiệt hại trực tiếp; đề nghị bổ sung thẩm quyền đình chỉ, bãi bỏ quyết định trái pháp luật trong trường hợp người ban hành quyết định không tự hủy bỏ. Nghị định chỉ quy định cụ thể thủ tục thông báo, thu hồi và xử lý hậu quả phát sinh. Đối với trưng dụng hạ tầng số, tài sản số và hạ tầng viễn thông, đề nghị quy định rõ giới hạn quyền trưng dụng, không mặc nhiên bao gồm quyền truy cập, sao chép, khai thác dữ liệu cá nhân, bí mật kinh doanh hoặc dữ liệu khách hàng không liên quan; bổ sung quy trình bảo đảm an toàn thông tin, duy trì hoạt động dịch vụ thiết yếu và phân định trách nhiệm giữa cơ quan trưng dụng với chủ sở hữu. Đồng thời, cần quy định cụ thể điều kiện hoàn trả tài sản, thu hồi quyền truy cập, bàn giao tài khoản quản trị, khôi phục hệ thống và xử lý sự cố rò rỉ dữ liệu. Đại biểu đề nghị bổ sung một điều riêng trong dự thảo Nghị định về trình tự trưng dụng, quản lý, hoàn trả hạ tầng số, tài sản số; riêng các nguyên tắc về giới hạn quyền truy cập, bảo vệ dữ liệu và trách nhiệm pháp lý cần được quy định trực tiếp trong Luật./.
Hoàng Long
Ý kiến bạn đọc