Đại biểu Trịnh Ngọc Phương: Cần bảo đảm thu hồi đúng tài sản, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân

Thứ tư - 28/10/2026 22:47 110 0

Chiều ngày 27/10/2026, Quốc hội thảo luận tại Hội trường về dự thảo Nghị quyết thực hiện thí điểm cơ chế thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội.

Hình: Quang cảnh hội nghị

Tham gia thảo luận, đại biểu Trịnh Ngọc Phương - Tỉnh ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Gò Dầu đồng tình với sự cần thiết ban hành Nghị quyết nhằm nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản liên quan đến tội phạm, hạn chế việc tẩu tán tài sản và bảo vệ lợi ích của Nhà nước. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, do đây là cơ chế cho phép thu hồi tài sản mà không phụ thuộc vào việc phải có bản án hình sự kết tội, yêu cầu đặt ra không chỉ là thu hồi nhanh và nhiều tài sản, mà quan trọng hơn là phải xác định đúng tài sản, đúng căn cứ pháp luật, bảo vệ người thứ ba ngay tình và có cơ chế khắc phục khi áp dụng sai.

Hình: Đại biểu Trịnh Ngọc Phương - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Gò Dầu

Để góp phần hoàn thiện dự thảo Nghị quyết, đại biểu Trịnh Ngọc Phương tham gia góp ý một số nội dung cụ thể như sau:

Thứ nhất, về căn cứ chứng minh tài sản liên quan đến tội phạm (Điều 3, Điều 6 và Điều 8): dự thảo sử dụng cụm từ “có căn cứ cho rằng tài sản có liên quan đến tội phạm”, nhưng cần làm rõ căn cứ này phải được xác định bằng những chứng cứ nào và mức độ liên hệ giữa tài sản với hành vi phạm tội ra sao. Đại biểu dẫn chứng trường hợp một người mua nhà bằng tiền tích lũy từ hoạt động kinh doanh hợp pháp, sau đó người bán nhà bị điều tra về tham nhũng. Không thể chỉ từ việc người bán bị điều tra mà suy ra căn nhà của người mua là tài sản có nguồn gốc phạm tội.

Vì vậy, đề nghị quy định rõ cơ quan yêu cầu thu hồi phải đưa ra chứng cứ khách quan, hợp pháp về mối liên hệ giữa tài sản với hành vi phạm tội. Việc vụ án bị đình chỉ, tạm đình chỉ hoặc không thể tiếp tục xử lý hình sự chỉ là điều kiện xem xét áp dụng cơ chế, không thay thế việc chứng minh nguồn gốc tài sản. Đồng thời, việc người có tài sản không cung cấp được đầy đủ giấy tờ không nên tự nó là căn cứ kết luận tài sản có nguồn gốc bất hợp pháp.

Thứ hai, về bảo vệ người thứ ba ngay tình và tài sản có nguồn gốc hỗn hợp (khoản 4 Điều 4 và Điều 6), đề nghị làm rõ tiêu chí xác định người thứ ba “biết hoặc phải biết” tài sản có liên quan đến tội phạm. Theo đại biểu, không thể chỉ căn cứ vào quan hệ gia đình, quan hệ công tác hoặc việc giao dịch với người bị buộc tội để suy đoán người nhận tài sản biết nguồn gốc bất hợp pháp; đặc biệt, đối với tài sản hình thành từ cả nguồn tiền hợp pháp và nguồn tiền có liên quan đến tội phạm, cần xác định phần giá trị tương ứng, bảo vệ quyền sở hữu chung và quyền lợi hợp pháp của người thứ ba; không nên mặc nhiên thu hồi toàn bộ tài sản khi có thể xác định phần giá trị hợp pháp.

Thứ ba, về biện pháp khẩn cấp tạm thời (Điều 15), đây là vấn đề có tác động trực tiếp đến quyền tài sản và hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân, doanh nghiệp. Đại biểu ví dụ, một tài khoản doanh nghiệp có khoản tiền đang bị xác minh cùng với khoản tiền hợp pháp dùng để trả lương người lao động, thanh toán cho nhà cung cấp. Nếu phong tỏa toàn bộ tài khoản trong thời gian dài mà không xem xét phạm vi cần thiết, hậu quả có thể ảnh hưởng đến cả những người không liên quan.

Do đó, đại biểu đề nghị quy định rõ nguyên tắc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời phải cần thiết, tương xứng với giá trị tài sản cần bảo toàn; có cơ chế rà soát, thay đổi, thu hẹp hoặc hủy bỏ kịp thời khi căn cứ không còn. Đồng thời, người có tài sản phải có quyền đề nghị xem xét lại và được trả lời theo thời hạn luật định.

Thứ tư, về quyền tố tụng và trách nhiệm thu thập chứng cứ (Điều 11 đến Điều 17), dự thảo giao cho Viện kiểm sát nhiều nhiệm vụ quan trọng, từ kiểm tra, xác minh, thu thập chứng cứ đến khởi kiện, yêu cầu Tòa án và giám sát tính hợp pháp của hoạt động tố tụng. Vì vậy, cần có quy định chặt chẽ về nguồn gốc, tính xác thực của chứng cứ và việc xem xét cả tài liệu có lợi, bất lợi cho yêu cầu thu hồi.

Bên cạnh đó, người có tài sản và người có quyền lợi liên quan phải được thông báo, tiếp cận chứng cứ theo quy định, có thời gian hợp lý để trình bày và phản bác. Đại biểu nhấn mạnh, việc bảo vệ quyền tài sản không thể chỉ dừng lại ở quy định trên giấy mà phải được bảo đảm trong thực tế giải quyết vụ việc.

Thứ năm, về xử lý tài sản, bồi thường và đánh giá kết quả thí điểm (Điều 19, Điều 20 và Điều 21), đề nghị làm rõ cơ chế xử lý tài sản có đồng sở hữu, tài sản có quyền bảo đảm và tài sản đã được xử lý một phần theo cơ chế khác, nhằm tránh thu hồi trùng lặp. Trường hợp việc thu hồi không có căn cứ theo quy định của pháp luật, cần có cơ chế hoàn trả tài sản hoặc giá trị tài sản và giải quyết bồi thường theo pháp luật hiện hành.

Đối với việc tổng kết thí điểm, đại biểu đề nghị không nên chỉ đánh giá bằng tổng giá trị tài sản thu hồi, mà phải có các chỉ tiêu về số quyết định bị sửa đổi, hủy bỏ; số biện pháp khẩn cấp tạm thời được thay đổi hoặc hủy bỏ; tranh chấp của người thứ ba và kết quả giải quyết yêu cầu bồi thường.

Đại biểu khẳng định sự ủng hộ đối với chủ trương thí điểm cơ chế thu hồi tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội. Tuy nhiên, theo đại biểu để cơ chế này thực sự hiệu quả và tạo được sự đồng thuận, đề nghị Ban soạn thảo đặc biệt quan tâm hoàn thiện ba yêu cầu: có căn cứ chứng minh rõ ràng; bảo vệ thực chất quyền của người có tài sản hợp pháp và người thứ ba ngay tình; kiểm soát chặt chẽ biện pháp ngăn chặn và trách nhiệm khi thu hồi sai.

Hoàng Long

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Thống kê truy cập
  • Đang truy cập2,026
  • Hôm nay237,900
  • Tháng hiện tại1,480,127
  • Tổng lượt truy cập14,631,251
Tài liệu hướng dẫn tuyên truyền chương trình phổ cập tên miền .vn
Lịch công tác
Lịch tiếp xúc cử tri
Lịch tiếp công dân
Tài liệu góp ý luật
Họp không giấy
tài liệu các kì họp
góp ý văn bản dự thảo
chuyển đổi số
hỏi đáp
Công báo
Công khai ngân sách
quân đội nhân dân
Cổng thông tin điện tử tỉnh Tây Ninh
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây