Chiều ngày 09/12/2025, Quốc hội thảo luận tại Hội trường về việc triển khai thực hiện kết luận của Bộ Chính trị về chủ trương và phương án xử lý đối với Dự án Nhà máy Bột giấy Phương Nam. Tham gia thảo luận, đại biểu Lê Thị Song An - Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh bày tỏ sự đồng thuận và thống nhất cao với tờ trình của Chính phủ và báo cáo Thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính về việc triển khai thực hiện kết luận của Bộ Chính trị về chủ trương và phương án xử lý đối với Dự án Nhà máy Bột giấy Phương Nam trình Quốc hội thảo luận và cho ý kiến. Theo đại biểu, đây là một nội dung quan trọng, thể hiện sự quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong việc giải quyết các dự án kéo dài, chậm tiến độ, kém hiệu quả, đồng thời bảo đảm nguyên tắc sử dụng tài sản công, minh bạch, chặt chẽ, đúng pháp luật. Việc trình Quốc hội xem xét về vấn đề này là rất cần thiết để tạo hành lang pháp lý đầy đủ, thống nhất, giúp tháo gỡ những nút thắt tồn tại suốt nhiều năm qua cả về tài chính, đất đai, tài sản và nghĩa vụ pháp lý liên quan.
Đại biểu Song An cho rằng, Dự án Nhà máy Bột giấy Phương Nam được triển khai từ năm 2003 theo chủ trương của Thủ tướng Chính phủ, với mục tiêu sản xuất 100.000 tấn bột giấy mỗi năm. UBND tỉnh đã bố trí hơn 45 ha đất tại xã Thuận Nghĩa Hòa, huyện Thạnh Hóa, tỉnh Long An (nay thuộc xã Thạnh Phước tỉnh Tây Ninh) để thực hiện dự án. Qua nhiều lần điều chỉnh, dự án được chuyển giao từ Công ty Tracodi sang Tổng Công ty Giấy Việt Nam. Đến năm 2012, các hạng mục cơ bản hoàn thành nhưng quá trình chạy thử có tải không thành công do nguyên liệu đay không phù hợp với công nghệ và thiết bị của nhà máy. Mặc dù đã đầu tư với nguồn vốn rất lớn, dự án không thể vận hành và phải dừng lại từ năm 2013. Tới năm 2014, Thủ tướng Chính phủ đã kết luận dừng dự án và yêu cầu khẩn trương xây dựng phương án thanh lý, nhượng bán. Tuy nhiên, đến nay, sau hơn 20 năm kể từ khi triển khai, dự án vẫn chưa được xử lý dứt điểm. Các hạng mục xây dựng hơn 15.500 m² bị xuống cấp nghiêm trọng, vùng nguyên liệu không còn tồn tại, công nghệ không phù hợp, đồng thời dự án không còn tương thích với định hướng phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh.
Một thời gian dài như vậy, dự án không tạo ra giá trị kinh tế – xã hội, nhưng để lại hàng loạt hệ lụy về tài sản, đất đai, công nghệ và quản lý đầu tư công. Việc tiến độ xử lý dự án bị chậm trễ qua nhiều năm đã ảnh hưởng trực tiếp đến định hướng quy hoạch phát triển của tỉnh Long An (trước đây) và nay là Tây Ninh, cũng như tiến độ phát triển vùng Đồng Tháp Mười.
Chính vì kéo dài quá lâu, dự án đã trở thành một trong những dự án gây dư luận không tốt trong người dân. Hơn 45 ha đất và nhiều công trình đã đầu tư bằng ngân sách đang nằm “bất động”, xuống cấp theo thời gian, gây lãng phí. Khu vực dự án bị bỏ hoang, nhà xưởng và thiết bị bị hư hại, tạo hình ảnh không đẹp cho sự phát triển của tỉnh. Trong những năm qua, người dân đặt ra nhiều câu hỏi: vì sao một dự án lớn của Nhà nước lại rơi vào tình trạng không hoạt động kéo dài như vậy; Giải pháp xử lý như thế nào; Và bao giờ tỉnh Tây Ninh mới có thể sử dụng diện tích đất này đúng quy hoạch, đúng tiềm năng.
Bên cạnh đó, đại biểu Song An cũng cho biết, qua các cuộc tiếp xúc cử tri thời gian qua, Đoàn ĐBQH tỉnh Long An nay là tỉnh Tây Ninh, từ các khóa trước cho đến nay luôn nhận được rất nhiều ý kiến thật sự bức xúc và mong muốn của cử tri khu vực Đồng Tháp Mười. Cử tri mong Chính phủ, các Bộ, ngành và Quốc hội sớm xử lý dứt điểm dự án, không để tình trạng “treo” kéo dài thêm nữa. Người dân cho rằng đất đai của dự án ở vị trí đẹp và tiềm năng đang bị bỏ hoang, không được đưa vào sản xuất, tạo một hình ảnh rất phản cảm và lãng phí, không đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Việc Quốc hội xem xét, thảo luận và dự kiến đưa vào Nghị quyết chung về xử lý dự án Bột giấy Phương Nam hôm nay là sự đáp ứng trực tiếp đối với mong mỏi, kiến nghị của cử tri. Tôi tin rằng điều này sẽ tháo gỡ được các vướng mắc, đặc biệt là xử lý các vấn đề về tài sản cố định, nợ phát sinh, thiết bị, công trình và phương án sử dụng đất sau khi chấm dứt dự án.
Nếu phương án giải quyết dự án được Quốc hội thông qua, thì Chính phủ và các Bộ, ngành sẽ giúp tỉnh Tây Ninh tháo gỡ được nhiều điểm nghẽn và đạt được những mục tiêu rất thiết thực:
Thứ nhất, khơi thông nguồn lực đã bị lãng phí trong thời gian qua. Việc thanh lý tài sản sẽ thu hồi tối đa các giá trị còn lại, giảm gánh nặng cho ngân sách, bảo đảm nguyên tắc tài chính công. Sớm đưa 45,37 ha đất vào khai thác theo quy hoạch mới, quy hoạch khu đô thị sinh thái gắn với nông nghiệp công nghệ cao khoảng 300 ha đã được Thủ tướng phê duyệt. Đây là không gian phát triển quan trọng, là động lực kinh tế mới không chỉ cho Tây Ninh mà cho cả vùng.
Thứ hai, việc giải quyết dứt điểm các tồn đọng của dự án sẽ tạo điều kiện cải thiện môi trường đầu tư và tạo niềm tin rất lớn của nhân dân và cử tri đối với sự lãnh đạo của Đảng, Quốc hội, Chính phủ về việc tháo gỡ dự án đắp chiếu đã quá nhiều năm cần được giải quyết để tạo ra hướng mới nhằm sử dụng hiệu quả đất đai, tài sản công.
Vì vậy, đại biểu Song An rất mong Quốc hội, các vị đại biểu thống nhất với các phương án đã trình để đưa vào Nghị quyết chung của Quốc hội, đồng thời đề nghị Chính phủ và các Bộ, ngành liên quan sớm có hướng dẫn, cùng với tỉnh Tây Ninh phối hợp thật chặt chẽ để triển khai ngay các bước tiếp theo sau khi Nghị quyết được thông qua, bảo đảm nguyên tắc: đúng theo quy định, công khai, minh bạch, tiết kiệm tối đa tài sản công và nhanh chóng đưa đất đai vào sử dụng phục vụ phát triển kinh tế bền vững./.

Hình 1: Quang cảnh Hội nghị

Hình 2: Đại biểu Lê Thị Song An - Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh phát biểu ý kiến
Hoàng Long
Ý kiến bạn đọc