Chiều ngày 29/10/2026, Quốc hội thảo luận tại Hội trường về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Tham gia thảo luận, đại biểu Nguyễn Đình Xuân - Tỉnh ủy viên, Bí thư Đảng ủy phường Thanh Điền cơ bản thống nhất với sự cần thiết ban hành Luật.

Hình: Đại biểu Nguyễn Đình Xuân - Bí thư Đảng ủy phường Thanh Điền
Tuy nhiên, để chính sách hỗ trợ đi vào thực chất, sử dụng hiệu quả ngân sách nhà nước và hạn chế tình trạng lợi dụng chính sách, đại biểu tham gia góp ý một số nội dung cụ thể như sau:
Thứ nhất, về nguyên tắc hỗ trợ và ngăn chặn hành vi trục lợi chính sách (Điều 5 và Điều 7)
Tại khoản 5 Điều 7, dự thảo đã bổ sung hành vi cố ý chia, tách doanh nghiệp hoặc lợi dụng quan hệ sở hữu, kiểm soát giữa các doanh nghiệp nhằm hưởng chính sách hỗ trợ không đúng quy định. Đại biểu thống nhất với việc bổ sung nội dung này.
Tuy nhiên, tại Điều 5, cần làm rõ thêm nguyên tắc xác định đối tượng thụ hưởng trong trường hợp doanh nghiệp có quan hệ sở hữu, kiểm soát trực tiếp hoặc gián tiếp, hoặc có dấu hiệu tổ chức lại nhằm hưởng hỗ trợ. Việc xác định đối tượng phải căn cứ vào quy mô hoạt động thực chất và mối liên kết giữa các doanh nghiệp; đồng thời phân biệt rõ hành vi cố tình trục lợi chính sách với việc chia, tách, tái cơ cấu doanh nghiệp hợp pháp.
Đối với Điều 7, cần bảo đảm quy định bao quát cả các hành vi kê khai sai quy mô, thành lập doanh nghiệp nhưng không hoạt động thực chất, thông đồng với đơn vị cung cấp dịch vụ hoặc hợp thức hóa hồ sơ để nhận hỗ trợ. Việc xử lý phải căn cứ vào tính chất, mức độ, hậu quả và lỗi của tổ chức, cá nhân vi phạm.
Thứ hai, về hỗ trợ tiền thuê lại đất, cơ chế cấp phiếu hỗ trợ và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa
Tại khoản 6 Điều 10, dự thảo quy định hình thức cấp phiếu hỗ trợ để doanh nghiệp thanh toán phần chi phí được hỗ trợ tiền thuê lại đất. Đại biểu đề nghị làm rõ cơ chế này theo hướng đơn giản, minh bạch, tránh tình trạng doanh nghiệp phải thanh toán đủ tiền thuê đất rồi chờ hoàn trả kéo dài. Cụ thể, cần xác định rõ trách nhiệm lập dự toán, phê duyệt mức hỗ trợ, cấp phiếu, thanh toán và quyết toán; thời hạn xử lý; trách nhiệm của chủ đầu tư hạ tầng và cơ quan có thẩm quyền. Đồng thời, kiểm soát việc hỗ trợ trùng lặp, kê khai chi phí không đúng thực tế và bảo đảm doanh nghiệp được hưởng đầy đủ mức hỗ trợ theo quy định.
Về thuật ngữ, tại khoản 7 Điều 3 và khoản 7 Điều 5, dự thảo sử dụng từ “voucher”. Đại biểu đề xuất cân nhắc thay bằng thuật ngữ tiếng Việt phù hợp, chẳng hạn “phiếu hỗ trợ”, và sử dụng thống nhất trong toàn bộ Luật. Trường hợp đây là công cụ thanh toán có tính chất riêng, cần định nghĩa rõ giá trị pháp lý, phạm vi sử dụng và trách nhiệm thanh toán; không nên chỉ thay tên gọi mà chưa làm rõ cơ chế vận hành.
Liên quan đến chính sách đất đai tại Điều 10, đại biểu đề xuất giảm 30% tiền thuê đất, tiền chuyển mục đích sử dụng đất cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong thời hạn 5 năm, tương tự chính sách hỗ trợ trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp.
Bên cạnh đó, cần có chính sách hỗ trợ tín dụng với lãi suất thấp, thời hạn vay phù hợp để doanh nghiệp có điều kiện đầu tư phát triển. Đặc biệt, cần tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận vốn vay dựa trên dòng tiền, hợp đồng và tài sản hình thành trong tương lai.
Thứ ba, về hỗ trợ doanh nghiệp khi giải thể, phá sản và chấm dứt hoạt động
Đại biểu Nguyễn Đình Xuân bày tỏ sự đồng tình với đề xuất của Bộ Tài chính về miễn, giảm một số khoản tiền, nghĩa vụ thuế và các khoản liên quan đối với doanh nghiệp đã giải thể; đồng thời đề nghị nghiên cứu đưa chính sách này vào Luật để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Thực tế hiện nay, nhiều doanh nghiệp phải mất một đến hai năm để hoàn tất thủ tục giải thể. Trong thời gian không còn hoạt động, các khoản thuế phát sinh, tiền phạt và những khoản phải nộp khác vẫn tiếp tục cộng dồn hằng ngày, khiến doanh nghiệp gặp thêm khó khăn. Đây là tình trạng mà nhiều doanh nghiệp đang gặp phải.
Vì vậy, cần có cơ chế hỗ trợ khi doanh nghiệp giải thể, phá sản hoặc không còn tiếp tục hoạt động, tránh để các khoản thuế, tiền phạt tiếp tục phát sinh, tạo thêm gánh nặng cho doanh nghiệp đã ngừng hoạt động. Đồng thời, thủ tục giải thể cần được đơn giản hóa, rút ngắn thời gian giải quyết. Theo đại biểu, nếu việc thành lập doanh nghiệp có thể thực hiện trong một ngày thì cũng cần hướng đến việc giải thể doanh nghiệp chỉ trong vòng 02 đến 03 ngày, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp khi chấm dứt hoạt động.
Thứ tư, về mức xử phạt vi phạm hành chính đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
Liên quan đến dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) đang được xem xét, đại biểu Nguyễn Đình Xuân đề cập đến một trong những vấn đề khiến hộ kinh doanh, cá nhân còn lo ngại khi chuyển đổi thành doanh nghiệp, đó là mức tiền phạt và các khoản chi phí có thể tăng cao.
Theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính, tổ chức có thể bị áp dụng mức phạt gấp đôi đối với cá nhân. Tuy nhiên, trên thực tế, có những tổ chức chỉ có vài ba người, thậm chí chỉ một người thành lập doanh nghiệp, nhưng vẫn phải chịu mức phạt gấp đôi so với cá nhân. Trong khi đó, mức xử phạt vi phạm hành chính hiện nay có thể lên đến hàng chục triệu, hàng trăm triệu đồng; khi nhân đôi có thể lên đến 200 - 300 triệu đồng. Đối với doanh nghiệp lớn có vốn hàng trăm tỷ đồng, số tiền này có thể không quá lớn, nhưng đối với doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ thì có thể dẫn đến phá sản.
Từ thực tế đó, đại biểu đề xuất nghiên cứu phân loại mức xử phạt vi phạm hành chính theo quy mô doanh nghiệp, thay vì áp dụng chung mức phạt gấp đôi cá nhân đối với mọi tổ chức. Cụ thể, có thể xem xét mức phạt đối với doanh nghiệp nhỏ bằng 1,3 lần, doanh nghiệp vừa bằng 1,5 lần và doanh nghiệp lớn bằng 02 lần mức phạt áp dụng đối với cá nhân.
Hoàng Long
Ý kiến bạn đọc